Σάββατο, 12 Μαΐου 2012

Η γέννηση της σκέψης της φώτισης

Γκέντυν Ρίνποτσε
Η γέννηση της σκέψης της φώτισης

Θεμελιώδεις σκέψεις

  Αν θέλουμε να ακολουθήσουμε ένα πνευματικό μονοπάτι, θα πρέπει να μας είναι ξεκάθαρο το γιατί χρειάζεται να το ακολουθήσουμε, με πιο κίνητρο, που μας οδηγεί και με ποιά μέσα θα φτάσουμε εκεί.
Ο στόχος και ο καρπός του Βουδδιστικού μονοπατιού είναι η πλήρης απελευθέρωση από όλες τις δυστυχίες και η πραγμάτωση της τέλειας φώτισης, μια ευτυχία που δεν μπορεί να μειωθεί ή να εξαντληθεί από τίποτα.
Αργά η γρήγορα όλοι θα έρθουμε αντιμέτωποι με τον θάνατο, αυτό είναι κάτι αναπόφευκτο, όμως αν έχουμε εξασκηθεί στις διδασκαλίες του Βούδδα κατά τη διάρκεια της ζωής μας, θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το θάνατο με σιγουριά και χωρίς φόβο. Θα έχουμε αποκτήσει βεβαιότητα σχετικά με το τι να κάνουμε και τι να αποφύγουμε κατά το θάνατο μας, ποια θα πρέπει να είναι η στάση του νου μας όταν θα πεθάνουμε, έτσι ώστε να χρησιμοποιήσουμε το θάνατο μας σαν μια ευκαιρία για να απελευθερωθούμε από τον κύκλο των επαναγεννήσεων.
Ο πραγματικός σκοπός της καθημερινής μας άσκησης είναι αυτή η προετοιμασία για το θάνατο μας.
Είναι πολύ σημαντικό να ακολουθούμε το πνευματικό μονοπάτι με το σωστό κίνητρο. Δεν θα πρέπει να ασκούμαστε με την ευχή να αποκτήσουμε κάτι για τον εαυτό μας, ούτε για να βελτιώσουμε τις συνθήκες της ζωής μας. Ενα τέτοιο κίνητρο είναι σε αντίθεση με τον σκοπό του Ντάρμα και δεν θα φέρει κάποιο μόνιμο όφελος.
Παρόμοια, η αναζήτηση ευχάριστων συνθηκών για την επόμενη ζωή μας όπως είναι για παράδειγμα μια επαναγέννηση σαν ένα πλούσιο και αξιοσέβαστο άτομο η μια επαναγέννηση στο βασίλειο των θεών με τις ψευδαισθητικές τους απολαύσεις ειναι τελείως κοντόφθαλμη. Όλες αυτές οι ευχάριστες καταστάσεις είναι αναπόφευκτο ότι θα τελειώσουν μια μέρα.
Θα πρέπει να μας είναι ξεκάθαρο ότι πεθαίνοντας θα πρέπει να αφήσουμε πίσω μας οτιδήποτε έχουμε αγαπήσει ή συσσωρεύσει σ' αυτό τον κόσμο, τα αποκτήματα μας καθώς και τους φίλους μας. Τίποτα από όλα αυτά δεν θα μας συνοδεύσουν.
Γι αυτό το λόγο, όλες οι κοσμικές απολαύσεις, οι ικανότητες και τα αγαθά, στην καλύτερη περίπτωση μπορούν να μας φέρουν μια προσωρινή ευτυχία, άλλα δεν μπορεί να είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος. 


Το μονοπάτι του Βούδδα έχει ένα και μοναδικό στόχο:
να φτάσουμε στην σταθερή ευτυχία της τέλειας αφύπνισης
και να βοηθήσουμε όλα τα όντα να πετύχουν την ίδια ευτυχία.



Ο περισσότερος κόσμος στη Δύση ζει σε μια κατάσταση μεγάλου πλούτου. Κατέχουμε πολλά υλικά αγαθά και απολαμβάνουμε πολλές ελευθερίες. Αυτός ο πλούτος υποδηλώνει το γεγονός ότι στο παρελθόν είχαμε κάνει πολλές καλές πράξεις. Όμως οι πράξεις μας είχαν σαν στόχο μια εφήμερη ευτυχία και όχι την επίτευξη της φώτισης. Γιαυτό το λόγο τώρα θα πρέπει να στραφούμε προς την άλλη όψη των ενάρετων πράξεων που είναι η συσσώρευση αρετής, μια δύναμη η οποία τελικά θα μας οδηγήσει στην τέλεια φώτιση. Αν δεν αναπτύξουμε αυτή την πνευματική δύναμη δεν θα μπορέσουμε να αποκτήσουμε κανένα πραγματικό όφελος από τις προσπάθειες μας. Σε αυτές τις εποχές που υπάρχει ευημερία και περισσή ελευθερία θα πρέπει να αναπτύξουμε ακόμα περισσότερο τις δυνάμεις της αγάπης, της συμπόνοιας και της σοφίας, έτσι ώστε σε πιο δύσκολους καιρούς να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια στο μονοπάτι προς την απελευθέρωση. Τώρα έχουμε βρει όχι μόνο καλές συνθήκες ζωής άλλα και πρόσβαση στις διδασκαλίες του Βούδδα. Αυτό δεν είναι τόσο πολύ το αποτέλεσμα των πράξεων μας αυτής της ζωής άλλα περισσότερο πράξεων μας από προηγούμενες ζωές. Υποδηλώνουν ότι είχαμε ήδη καταβάλει κάποιες προσπάθειες για να συσσωρεύσουμε αρετή και να απελευθερωθούμε από τις μη ενάρετες τάσεις. Είχαμε ήδη αναπτύξει κάποια επίγνωση και είχαμε κάνει ξανά και ξανά ευχές να κρατάμε επαφή με τις διδασκαλίες του Βούδδα. Μέσα από τη δύναμη των προηγούμενων πράξεων μας έχουμε αποκτήσει όχι μόνο υλικό πλούτο άλλα έχουμε και πρόσβαση στον πνευματικό πλούτο του μονοπατιού προς την απελευθέρωση. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία και από εδώ και πέρα να αφιερώσουμε ολόκληρη τη ζωή μας στην άσκηση του Ντάρμα, έτσι ώστε να πραγματώσουμε την φώτιση το συντομότερο δυνατόν. Θα πρέπει κάθε μέρα που περνάει να βάζουμε όλη την ενέργεια μας στο να εμβαθύνουμε την κατανόηση μας πάνω στο Ντάρμα.
Πολλοί άνθρωποι παίρνουν τις συνθήκες της ζωής τους σαν κάτι δεδομένο και ζουν με την αίσθηση ότι αυτή η ανθρώπινη ζωή δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο. Όμως αυτή η εντύπωση είναι εσφαλμένη. Η ανθρώπινη γέννηση μας δεν έρχεται αυτόματα. Αντίθετα, από όλες τις μορφές ύπαρξης μέσα στο σύμπαν, η ανθρώπινη μας ύπαρξη είναι η πιο δύσκολη να αποκτηθεί.
Επιπλέον δεν υπάρχουν πολλές χώρες στο κόσμο στις οποίες το Ντάρμα να είναι προσιτό, και στις περιοχές που το Ντάρμα έχει διδαχθεί μόνο μερικοί άνθρωποι ενδιαφέρονται για αυτό. Ανάμεσα σε αυτούς, λίγοι το εξασκούν και αυτοί που το εξασκούν όπως διδάσκετε είναι ακόμα λιγότεροι. Στην πραγματικότητα οι άνθρωποι που ασκούν το Ντάρμα με ένα αυθεντικό τρόπο είναι τόσο σπάνιοι όσο τα αστέρια την ημέρα.
Σε αυτή τη ζωή μας έχει δοθεί μια εξαιρετικά σπάνια και πολύτιμη ευκαιρία.
Έχουμε συναντήσει τις διδασκαλίες, μπορέσαμε να βρούμε πνευματικούς φίλους και έχουμε το χρόνο να ασκήσουμε το Ντάρμα. Μπορούμε να το μελετήσουμε, να το εφαρμόσουμε, να μοιραστούμε τις εμπειρίες μας με τους άλλους και να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο. Έχουμε την καταπληκτική ελευθερία να κάνουμε αυτό που πραγματικά επιθυμούμε! Αυτή η ασυνήθιστη, πολύτιμη κατάσταση που την απολαμβάνουμε εξαιτίας των ενάρετων πράξεων μας και της καλοσύνης των Τριών Πετραδιών (Βούδδας, Ντάρμα, Σάνγκα,) μπορεί να εξαφανιστεί ανά πάσα στιγμή μιας και εξαρτάται από πολλές συνθήκες που μπορούν 
γρήγορα να αλλάξουν.

Βλέποντας την παροδικότητα αυτής της πολύτιμης κατάστασης, ένα αίσθημα επιτακτικότητας συνοδευόμενο από χαρά και ενθουσιασμό, θα πρέπει να γεννηθεί μέσα μας και να σκεφτούμε:     “ Τι θα μπορούσε να είναι πιο σημαντικό στη ζωή μου από το να εμβαθύνω την κατανόηση μου στο Ντάρμα και να το μοιραστώ με όλα τα όντα; ”  Με αυτή την χαρούμενη λαχτάρα δίνουμε την υπόσχεση να χρησιμοποιήσουμε ακούραστα την πολύτιμη ανθρώπινη ύπαρξη μας για την άσκηση του Ντάρμα.
Πολλοί από μας έχουν συναντήσει τις διδασκαλίες του Βούδδα και παρόλο που πιστεύουν ότι είναι αληθινές δεν βρίσκουν το χρόνο να τις ασκήσουν. Η αιτία για αυτό είναι η προσκόλληση μας σε κοσμικές αξίες, που προέρχεται από την λάθος εκτίμηση που έχουμε σχετικά με το τι είναι σημαντικό στη ζωή. Παρασυρόμαστε εύκολα από τις ποικιλόμορφες ελκυστικές καταστάσεις που μας περιβάλλουν και δεν θέλουμε να τις αποχωριστούμε. Μερικές φορές θεωρούμε την κοινή και γεμάτη θλίψη ζωή μας μέσα στην κυκλική ύπαρξη σαν κάτι μάλλον ευχάριστο. Πάνω από όλα αφιερώνουμε τους εαυτούς μας στην υλική πλευρά της ζωής μας και οι κόποι μας έχουν καθαρά κοσμικό χαρακτήρα. Ακόμα και αν έχουμε ακούσει πολλές διδασκαλίες, εξαιτίας των μη νταρμικών μας προτεραιοτήτων, δεν βρίσκουμε ποτέ, ούτε το χρόνο ούτε τις συνθήκες, να αφιερωθούμε πραγματικά στην άσκηση και τελικά μπορεί να απομακρυνθούμε ολοκληρωτικά από το Ντάρμα. Αντί να ακολουθούμε το παράδειγμα των πραγματωμένων δασκάλων, μας γοητεύουν οι επιτυχημένες προσωπικότητες αυτού του κόσμου. Σπαταλάμε πολύ χρόνο και ενέργεια στο να τους μιμούμαστε και να προσπαθούμε να αποκτήσουμε τον ίδιο πλούτο, επιρροή και δόξα με αυτούς.
Αυτές οι επιθυμίες και οι λαχτάρες γίνονται πηγή μεγάλης δυστυχίας, μιας και ο νους μας συνεχώς ταράσσεται από την επιθυμία που είναι η κύρια αίτια όλης μας της δυστυχίας. Όσο δεν είμαστε συνειδητοί της παροδικότητας, της αλήθειας της εμφάνισης και του σταματήματος, παραμένουμε παγιδευμένοι σε αυτές τις κοσμικές επιθυμίες και ως εκ τούτου στην κυκλική ύπαρξη. Τρέχουμε πίσω από μια ατελείωτη ποικιλία από πράγματα χωρίς να αναγνωρίζουμε πόσο παροδικά και πλασματικά είναι.
Τα πάντα αλλάζουν από στιγμή σε στιγμή, και ακόμα και αν αποκτήσουμε αυτό που επιθυμούμε, δεν θα μπορέσουμε να το κρατήσουμε για πολύ. Αυτή η έλλειψη συνειδητοποίησης της παροδικότητας πάντα οδηγεί στην απογοήτευση, καθότι μας παρακινεί σε μια μάταιη προσπάθεια να προστατέψουμε πράγματα και καταστάσεις από την αναπόφευκτη αλλαγή.



Αναφορικά με τις εμπειρίες της ζωή τους, οι άνθρωποι
συμπεριφέρονται σαν τα παιδιά που γοητεύονται από
το ουράνιο τόξο και προσπαθούν να το πιάσουν.

Ένα παιδί όσο και αν το επιθυμεί, ποτέ δεν θα μπορέσει να πιάσει και να κρατήσει το ουράνιο τόξο, μιας και από την φύση του είναι άπιαστο. Έτσι και μεις, ανεξάρτητα από την ενέργεια και το χρόνο που ξοδεύουμε, δεν θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε να κρατάμε τα πράγματα αυτού του κόσμου, γιατί από τη φύση τους είναι παροδικά και προσωρινά. Οι ευσεβείς μας πόθοι είναι σε αντίθεση με την μεταβαλλόμενη φύση όλων των πραγμάτων. Επειδή υπάρχει αυτό το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που θα θέλαμε και την  πραγματικότητα αυτή καθ' αυτή, βιώνουμε πόνο και δυστυχία. Τα όνειρα είναι ένα καλό παράδειγμα της προσκόλλησής μας στην υποτιθέμενη πραγματικότητα. Επειδή θεωρούμε τις καταστάσεις που βιώνουμε στο όνειρο σαν αληθινές, αντιδράμε συναισθηματικά και έτσι παρασυρόμαστε από αυτές. Οι ευχάριστες εμπειρίες στο όνειρο μας κάνουν ευτυχισμένους, ενώ τις δυσάρεστες θέλουμε να τις ξεφορτωθούμε. Με αυτό τον τρόπο πέφτουμε στην παγίδα της έλξης και της αποστροφής. Δεν αναγνωρίζουμε ότι το όνειρο μας είναι απλά μια νοητική προβολή και έτσι το θεωρούμε σαν πραγματικό γεγονός, που δεν έχει όμως καμία πραγματικότητα. Αυτό δημιουργεί ένταση στο νου μας και φέρνει δυστυχία. Με τον ίδιο τρόπο και όταν είμαστε ξύπνιοι, προσκολλώμαστε στις καταστάσεις γιατί τις θεωρούμε μόνιμες και πραγματικές, ενώ από την φύση τους είναι παροδικές και πλασματικές. Επειδή προσπαθούμε να τις κρατήσουμε και να τις οικιοποιηθούμε, είναι αναπόφευκτο ότι θα απογοητευτούμε και θα χάσουμε το χρόνο μας χωρίς λόγο.  

Kαθώς συνειδητοποιούμε ότι τα πάντα αλλάζουν συνεχώς
ότι σε τελική ανάλυση δεν έχουν αληθινή ουσία,
η προσκόλληση μας στα πράγματα διαλύεται
και η απορρέουσα δυστυχία ελαττώνεται.

Καταλαβαίνουμε τότε, ότι όλες οι προσπάθειες μας δεν μπορούν να μας φέρουν μόνιμη ευτυχία, μιας και όλα τα πράγματα που κυνηγάμε δεν είναι καθόλου μόνιμα είναι κενά σαν τον ουρανό. Γινόμαστε συνειδητοί του παροδικού χαρακτήρα της ύπαρξης, και η λανθασμένη μας αντίληψη ότι μπορούμε να κρατάμε τα πράγματα μόνιμα και να τα προστατεύουμε από την φθορά, εξατμίζεται. Οι παλιοί δάσκαλοι της γενεολογίας των Καντάμπα διαλογιζόντουσαν στην παροδικότητα κάθε μέρα. Όταν έπιναν το τσάι τους έλεγαν στον εαυτό τους: “ Eίμαι τυχερός που μπορώ να πιω το τσάι μου σήμερα. Ποιος ξέρει αν αυτό θα γίνει και αύριο; ” Κάθε βράδυ, πριν πέσουν για ύπνο, έβαζαν δίπλα τους την κούπα του τσαγιού τους αναποδογυρισμένη, ξέροντας ότι θα μπορούσαν να πεθάνουν κατά την διάρκεια της νύχτας. Όταν σηκωνόντουσαν το επόμενο πρωί, έβαζαν ξανά την κούπα όρθια και έλεγαν στον εαυτό τους: “ Πόσο τυχερός είμαι που μπορώ να ζήσω ακόμα μια μέρα; Κάποιοι άλλοι πέθαναν αυτή τη νύχτα. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσω αυτήν την ευκαιρία που έχω σήμερα για να κάνω μόνο ενάρετες πράξεις.” Με αυτό τον τρόπο ασκούσαν την συνειδητοποίηση της παροδικότητας, της μεταβαλλόμενης φύσης όλων των πραγμάτων. Ο κόσμος στον οποίο ζούμε είναι μια προβολή των καρμικών μας τάσεων, η φυσική συνέπεια των προηγούμενων πράξεων μας με το σώμα, το λόγο και το πνεύμα. Όσο δεν καταλαβαίνουμε ότι ο κόσμος που βιώνουμε εξαρτάται από τις προηγούμενες πράξεις μας, ζούμε με μια ψευδαίσθηση ελευθερίας. Έχουμε την αίσθηση ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε τη ζωή μας σύμφωνα με τη θέληση μας, σαν να ήμασταν σε θέση να εξασφαλίσουμε ευχάριστες συνθήκες για τον εαυτό μας, και να αποφύγουμε τη δυστυχία. Ωστόσο, αυτό δεν είναι δυνατόν, και θα παραμένει καθαρή αυταπάτη, για όσο διάστημα δεν πιστεύουμε στο νόμο του κάρμα. Οι παρούσες συνθήκες της ζωής μας είναι το αποτέλεσμα των προηγούμενων πράξεων μας. Όλες οι χαρές, οι επιτυχίες και οι ευτυχισμένες περιστάσεις που βιώνουμε, πηγάζουν από τις ενάρετες πράξεις του σώματος, του λόγου και του πνεύματος που πραγματοποιήσαμε σε αυτή ή σε προηγούμενες ζωές μας. Με τον ίδιο τρόπο, όλη η δυστυχία, οι δυσκολίες και οι δυσάρεστες καταστάσεις είναι το αποτέλεσμα προηγούμενων αρνητικών πράξεων με το σώμα,το λόγο και το πνεύμα. Μέσα στα πλαίσια της αλληλεπίδρασης των δυνάμεων που μας επηρεάζουν με πολλούς τρόπους, εξακολουθούν να υπάρχουν κάποια μικρά περιθώρια για τη δύναμη της ελεύθερης βούλησης. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτό το περιθώριο για να κάνουμε καλύτερες επιλογές για τις παρούσες πράξεις, λόγια και σκέψεις μας και με αυτό τον τρόπο να προετοιμάσουμε ένα πιο ελεύθερο, πιο ευτυχισμένο μέλλον για μας. Σταδιακά, μπορούμε να ελευθερωθούμε από τις συνθήκες που μας περιορίζουν και να προετοιμάσουμε το έδαφος για μια βαθύτερη κατανόηση της πραγματικότητας. Η ποικιλία των καρμικών συνδυασμών ευτυχίας - δυστυχίας είναι τόσο μεγάλη όσο και ο αριθμός των όντων. Δεδομένου ότι κάθε ξεχωριστή πράξη έχει τη δική της ξεχωριστή συνέπεια, αυτό που ο κάθε ένας από μας βιώνει είναι μια πολύ προσωπική υπόθεση. Εξαιτίας αυτού, διαφορετικοί άνθρωποι έχουν πολύ μοναδικές, προσωπικές εμπειρίες, μολονότι ζουν σε πολύ παρόμοιες εξωτερικές συνθήκες. Ο καθένας βιώνει ένα διαφορετικό κόσμο. Μόνο εμείς οι ίδιοι βιώνουμε τις συνέπειες των πράξεων και των αντιλήψεων μας. Και μόνο εμείς μπορούμε να επηρεάσουμε τις εμπειρίες που θα έχουμε στο μέλλον.

Μετάφραση από τα αγγλικά: Μεταφραστική ομάδα Rig Drol Ling

Δεν υπάρχουν σχόλια: