Παρασκευή, 6 Ιουνίου 2014

Δεν υπάρχει ανάγκη για τόση πολλή παράδοση


Κούνζιγκ Σάμαρ Ρίνποτσε

Δεν υπάρχει ανάγκη για τόση πολλή παράδοση

Μερικοί δυτικοί ασκητές θεωρούν ότι ο θιβετανικός Βουδδισμός αποτελείται από άσκηση του Ντάρμα εν μέρει αναμεμιγμένη με τη θιβετανική παράδοση. Συχνά, δεν μπορούν να διακρίνουν μεταξύ αυτών των δύο. Εϊναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τη διαφορά ανάμεσα στην παράδοση και το Ντάρμα.

Οι βιογραφίες του Μιλαρέπα, του Μάρπα και του Γκαμπόπα αφορούν μόνο το αγνό Ντάρμα. Οτιδήποτε σχετικά με αυτούς τους μεγάλους Καγκιού Δασκάλους, από τον τρόπο που έζησαν μέχρι τον τρόπο που δίδαξαν, ήταν το αυθεντικό Ντάρμα. Για παράδειγμα, ο Μάρπα έφερε τις διδασκαλίες από την Ινδία στο Θιβέτ για να διδάξει τους Θιβετανούς. Αρχικά μελέτησε το Ντάρμα στην Ινδία σύμφωνα με την Ινδική παράδοση. Ο Ναρόπα, ο δάσκαλός του, ζούσε στην Ινδία. Τον περισσότερο καιρό ο Ναρόπα ήταν γυμνός. Μερικές φορές φορούσε τα στολίδια ενός Χερούκα. Αυτή ήταν η παράδοση κάποιων Ινδών γιόγκι εκείνη την εποχή. Όμως ο Μάρπα ποτέ δεν είπε στους Θιβετανούς να αντιγράψουν τον τρόπο ενδυμασίας του Ναρόπα. Όταν ο Μάρπα δίδαξε στο Θιβέτ, δεν εισήγαγε ποτέ Ινδικά έθιμα, όπως το να φορούν τα ράσα των σαντού. Οι Θιβετανοί ακόλουθοί του συνέχισαν να φορούν την τσούμπα, ένα θιβετανικό στιλ ρουχισμού.
Στη Δύση οι άνθρωποι έχουν διαβάσει πολύ σχετικά με τους "Θιβετανούς Λάμα". Μερικοί δυτικοί λόγιοι ταξίδεψαν στο Θιβέτ προς αναζήτηση περιπέτειας. Αργότερα στην Αμερική, ο Λόμπσανγκ Ράμπα έγραψε βιβλία γεμάτα φαντασίες, συμπεριλαμβάνοντας ιστορίες αστρικών ταξιδιών: σχετικά με ένα νου ο οποίος μεταδίδει μηνύματα στο νου κάποιου άλλου. Το αποτέλεσμα του διαλογισμού που αποκτήθηκε από υψηλά πραγματωμένους Βουδδιστές ασκητές είναι η ικανότητα να κατανοούν υπερφυσικά πράγματα και να διαβάζουν τις σκέψεις. Όταν πραγματώνεται ένας πολύ, πολύ καλός διαλογισμός, ο διαλογιστής είναι ικανός να γνωρίζει μερικά απίστευτα πράγματα. Ο Βούδδας, για παράδειγμα, γνωρίζει όλες τις σκέψεις του κάθε αισθανόμενου όντος. Δυστυχώς, ο Λόμπσανγκ Ράμπα παρερμήνευσε αυτές τις ιδιαίτερες δυνάμεις. Τις αναπαρέστησε σαν αποκρυφιστικές δυνάμεις. Δημιούργησε την πλασματική αντίληψη ότι ένας άνθρωπος μπορεί να στείλει το νου του σε κάποιον άλλον προκειμένου να διαβάσει τις σκέψεις. Τα βιβλία του επηρέασαν τις δυτικές ιδέες σχετικά με το Θιβέτ με έναν αρνητικό και εσφαλμένο τρόπο. Αργότερα, όταν οι βιογραφίες μεταφράστηκαν στις διάφορες δυτικές γλώσσες, όλο το "συναρπαστικό υλικό", φυσικά συμπεριλήφθηκε. Κατ' αυτόν τον τρόπο, αναπτύχθηκαν πολλές λανθασμένες ιδέες σχετικά με τους Θιβετανούς Βουδδιστές αγίους. Ένα παράδειγμα είναι ο ισχυρισμός ότι μπορούσαν όλοι να πετούν στον αέρα.
Οι περισσότεροι δυτικοί νομίζουν ότι όλοι οι Θιβετανοί λάμα είναι εντελώς αγνοί. Οτιδήποτε κι αν είναι αυτό που ίσως κάνει ένας λάμα, σκέπτονται κάπως έτσι, "Ω, πρέπει να υπάρχει κάποιο βαθύ νόημα πίσω από αυτό." Όταν ένας λάμα φαίνεται λίγο ασυνήθιστος, θα πρέπει να υπάρχει κάποιος λόγος για αυτό. Υποθέτουν ότι ο λάμα πρέπει να είχε δει κάτι μέσα στο νου τους. Αυτή είναι η εμπειρία μου με κάποιους δυτικούς.
Μια άλλη παρανόηση των δυτικών είναι ότι νομίζουν ότι είναι σημαντικό να φέρουν όλες τις θιβετανικές παραδόσεις μέσα στην άσκηση του Ντάρμα. Νομίζουν ότι το σύστημα των μοναστηριών στο Θιβέτ συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με τη φώτιση. Στις μέρες μας οι άνθρωποι μπορούν να ταξιδεύουν εύκολα στο Θιβέτ. Συχνά εκπλήσσονται από την  πραγματικότητα όταν βρίσκονται εκεί - το πόσο διαφορετική είναι η πραγματικότητα από τις δικές τους εντυπώσεις σχετικά με αυτήν. Σκέφτονται, "Τι είναι αυτό; Οι λάμα είναι σαν εμάς. Έχουν τα ίδια προβλήματα που έχουμε κι εμείς". Μερικοί από αυτούς συγχίζονται τελείως. Όμως η αλήθεια του πράγματος είναι ότι οι λάμα είναι απλώς ανθρώπινα όντα. Στο Κατμαντού, μπορείς να δεις μοναχούς να πηγαίνουν στα καζίνο. Αυτό μπορώ να το πω εδώ επειδή κάποιοι από εσάς το έχετε δει και μόνοι σας. Δεν είναι μυστικό.
Πως λειτουργεί το θιβετανικό σύστημα των μοναστηριών;
Πριν πολύ καιρό, ένα σύστημα εισάχθηκε στο Θιβέτ όπου πολύ νεαρά παιδιά φέρνονταν στο μοναστήρι. Αναθρέφονταν και φροντίζονταν δωρεάν. Στο σημερινό Αφγανιστάν, υπήρχε κάποτε ένα "Βασίλειο της Βατζραγιάνα" που ονομαζόταν Οντιγιάνα. Ένας μεγάλος άγιος βασιλιάς κυβερνούσε εκεί. Είχε επιτύχει τη φώτιση και δίδασκε όλους τους υπηκόους του. Έγιναν φωτισμένοι και εκείνοι, επίσης, και το βασίλειο εξαφανίστηκε. Τότε ένας Θιβετανός βασιλιάς ήθελε να κάνει το ίδιο. Ήθελα να δώσει τέλος στη σαμσάρα αφήνοντας το βασίλειο του Θιβέτ να εξαφανιστεί. Εισήγαγε κάποιους καινούριους κανόνες. Μοναστήρια για μοναχούς και μοναχές κτίστηκαν σε όλη τη χώρα. Όλοι οι μοναχοί και οι μοναχές λάμβαναν φαγητό δωρεάν από τους αγρότες που πήγαιναν στα μοναστήρια. Σαν αποτέλεσμα, οι άνθρωποι γινόντουσαν μοναχοί όχι μόνο για να φωτιστούν, αλλά επίσης επειδή υπήρχε δωρεάν φαγητό. Υπήρχαν και φωτισμένοι μοναχοί όμως δεν ήταν η πλειοψηφία, ίσως ένας στο εκατομμύριο. Τα φωτισμένα όντα ήταν πολύ σπάνια τότε επειδή υπήρχαν πάρα πολλές διασπάσεις. Υπήρχαν αρκετά για να φάνε όχι όμως πολλά για να κάνουν. Κανένας από αυτούς δεν ασκούνταν όπως ο Μιλαρέπα στα παλαιότερα χρόνια. Παρόλα αυτά, υπήρχε ένα μοναστήρι σε κάθε κοιλάδα και όλο το Θιβέτ ήταν γεμάτο από μοναστήρια τα οποία στέγαζαν μεγάλες διοικήσεις.
Στην αρχή, υπήρχε ένας Δάσκαλος Καγκιού ο οποίος ίδρυσε ένα μοναστήρι με το σωστό τρόπο. Ξεκίνησε ένα πρόγραμμα μελέτης και ένα κέντρο διαλογισμού. Η επιθυμία του ήταν να διατηρήσει τις διδασκαλίες και να μην τις αφήσει απλώς να χαθούν. Εκείνη τη χρονική περίοδο, δεν υπήρχε κανένα σύστημα Τούλκου (το σύστημα αναγνώρισης των συνειδητά επαναγεννημένων Βουδδιστών δασκάλων). Έτσι εναπόκειτο στο γιο του δασκάλου να αναλάβει την ευθύνη για το μοναστήρι σε διαδοχή του πατέρα του. Κατ' αυτόν τον τρόπο, πολλά μοναστήρια των Καγκιού εξαπλώθηκαν. Όμως καθώς περνούσε ο καιρός, τα πράγματα επιδεινώθηκαν. Τα μοναστήρια έγινα μικρά βασίλεια με πολύ αλαζονικούς διαχειριστές. Εκείνοι ήταν συχνά πολύ πανούργοι. Γνώριζαν ότι οι πνευματικοί ηγέτες ήταν απαραίτητοι για να ελέγχουν τους ανθρώπους. Έτσι παρουσίαζαν έναν πνευματικό ηγέτη, όμως προσπαθούσαν να κρατούν όλη τη δύναμη στα δικά τους χέρια. Ήταν όλα πολύ πολιτικά. Κάτω από την πνευματική εξωτερική όψη υπήρχε μια πολιτική πλευρά.
Το κάθε μοναστήρι κατείχε γη. Μερικές φορές η ιδιοκτησία ήταν εκτενής. Όταν τα μοναστήρια γειτόνευαν μεταξύ τους, η κάθε πλευρά επιθυμούσε να προστατεύσει τη δική της γη. Αν ένα ζώο από τη μια πλευρά διέσχιζε το σύνορο το κρατούσαν εκεί. Μερικές φορές ξεσπούσε διαμάχη πάνω σε αμφισβητούμενα σύνορα. Οι χωρικοί εργάζονταν στη γη σχεδόν σαν δούλοι των μοναστηριών και οι διαχειριστές ηγεμόνευαν σαν δικτάτορες.
Ο πραγματικός κυβερνήτης της χώρας δεν είχε σχεδόν καμία εξουσία. Το κάθε μοναστήρι κυβερνούσε στον υπέρτατο βαθμό. Ανάμεσα στα μοναστήρια, υπήρχε συνεχής διαμάχη. Η κυβέρνηση ήταν τελείως ανίσχυρη. Ήταν αργότερα που κατάφεραν να κερδίσουν κάποια επιρροή και οργανώθηκαν οι ίδιοι όπως τα μοναστήρια. Τότε η χώρα ελεγχόταν με έναν αυστηρά θρησκευτικό τρόπο. Οι καλοί ασκητές δεν ήταν μέρος της διοίκησης. Οι καλοί δάσκαλοι και οι μοναχοί ασκούνταν κυρίως σε απομόνωση. Σχεδόν κανένας δεν έφτανε στη φώτιση σε κάποιο μοναστήρι. Οι μοναχοί ήταν οργανωμένοι πολύ αυστηρά από τη διοίκηση. Η θρησκεία και η πολιτική είχαν αναμιχθεί πολύ στο Θιβέτ. Οι πολιτικοί χρησιμοποιούσαν τη θρησκεία για να ελέγχουν το λαό. Το πρόβλημα δεν ήταν οι φωτισμένοι δάσκαλοι αλλά οι διαχειριστές. Δυστυχώς, οι δυτικοί έχουν την εντύπωση ότι τα πάντα στα θιβετανικά μοναστήρια συσχετίζονταν με το Ντάρμα. Νομίζουν ότι ένα μοναστήρι είναι ένα μεγάλο μάνταλα, και ότι ο κάθε μοναχός είναι μια ορισμένη όψη του Βούδδα και ότι ο Γκουρού είναι ο Ντόρτζε Τσανγκ.
Οι άνθρωποι επίσης νομίζουν ότι οι θρόνοι των λάμα είναι ένα κομμάτι της άσκησης του Ντάρμα. Στην πραγματικότητα μπορούν να γίνουν συχνά πηγή συγκρούσεων. Πάρτε για παράδειγμα ότι έχετε προετοιμάσει ένα θρόνο για εμένα. Τώρα κάθομαι πάνω σε αυτόν. Αν δεν κάνετε το ίδιο πράγμα για έναν άλλο δάσκαλο, τότε μπορεί να προκύψουν προβλήματα. Αυτός ειναι ο τρόπος της πολιτικής. Αν αντί αυτού είχατε προετοιμάσει μια όμορφη καρέκλα, κανένας δε θα είχε πρόβλημα με αυτό. Οι παλαιότεροι Θιβετανοί λάμα, ακόμη και οι καλοί και φιλικοί, είναι συνηθισμένοι σε συγκεκριμένα έθιμα που βασίζονται στην κουλτούρα τους. Όταν έρχονται στη Δύση, η απουσία θιβετανικής μουσικής υπόκρουσης, ή ο θρόνος χωρίς ένα μπροκάρ κάλυμμα, ίσως τους κάνουν να νιώσουν ότι κάτι λείπει. Θα σας πουν ακόμη ότι θα πρέπει να διευθετήσετε τα πάντα κατά έναν ορισμένο τρόπο. Έτσι θα μπορούσατε να νομίζετε ότι αυτό είναι ένα μέρος της άσκησης. Αν το κάνετε, αναπτύσετε σταδιακά τη θιβετανική παράδοση στη Δύση. Δε νομίζω ότι αυτά τα πολιτιστικά πρωτόκολλα πρόκειται να διαρκέσουν. Αν ναι, θα είναι μια πηγή προβλημάτων στο μέλλον. Ποιός θα έπρεπε να έχει έναν υψηλότερο θρόνο; Κάποιος είναι βέβαιο ότι θα έχει ένα μικρότερο θρόνο. Κατ' αυτόν τον τρόπο πολλά προβλήματα μπορεί να προκύψουν.
Πρέπει να διακρίνετε τη διαφορά ανάμεσα στο Ντάρμα και την παράδοση. Όταν συμβαίνουν προβλήματα, να κατανοείτε ότι δεν προέρχονται από τους φωτισμένους, αλλά από τους διαχειριστές. Ακόμη και οι Κινέζοι κομμουνιστές που δεν πιστεύουν καθόλου στη θρησκεία ωστόσο τη χρησιμοποιούν κατά καιρούς για τους δικούς τους πολιτικούς σκοπούς. Αυτό οφείλεται στο ότι το σύστημα διοίκησης είναι τόσο καλά εδραιωμένο και είναι τόσο ισχυρό. Στη Δύση δε χρειάζεται να υιοθετήσετε τις διοικητικές και πολιτικές όψεις. Δεν εννοώ ότι οι δάσκαλοί σας θα πρέπει τώρα να κάθονται κάπου στο πάτωμα, ή ότι θα έπρεπε να τους δείχνετε τα πέλματα των ποδιών σας όταν κάθεστε. Αλλά ότι απλώς δεν υπάρχει ανάγκη για τόση πολλή παράδοση.

Διάλεξη που δόθηκε στη Βιέννη, Σεπτέμβριος 1993.
Η μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά έγινε από την μεταφραστική ομάδα του Rigdrol Ling.

Δεν υπάρχουν σχόλια: