Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2016

ΔΟΥΛΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ

Ως Προς Την Επίγνωση

Τζίγκμε Ρίνποτσε

Ο ανθρώπινος νους έχει την ικανότητα να συλλογίζεται πάνω στο νόημα της ζωής και στο ποιοι είμαστε. Είμαστε σε θέση να κατανοούμε τη φύση της ζωής που περιγράφεται στο Ντάρμα ως "σαμσάρα". Τα βιβλία του Ντάρμα εξηγούν εκτενέστερα τις συνθήκες της σαμσάρας, όπως η δυστυχία, η παροδικότητα και το κάρμα (το νόμο της αιτίας και του αποτελέσματος). Ο καθένας μας θα έπρεπε να εξετάζει ατομικά τη συνάφεια και την εγκυρότητα του Ντάρμα στην ίδια του τη ζωή, και μόνο έτσι θα μπορέσει να γεννηθεί το αληθινό του νόημα Το να κατανοούμε το Ντάρμα σημαίνει να αναγνωρίσουμε τις θεμελιώδεις συνθήκες ενός ανθρώπινου όντος. Καθώς προσπαθούμε να βλέπουμε καθαρότερα, ορισμένα νοήματα θα μας φανερώνονται. Για παράδειγμα, θα αντιληφθούμε το πως ζούμε τη ζωή μας ασυνείδητα, ακολουθώντας τους κανόνες της κοινωνίας και τις εσωτερικές μας τάσεις. Βαλτωμένοι στα πάντα γύρω μας, δεν έχουμε επίγνωση του τι συμβαίνει μέσα μας. Δίνοντας περισσότερη προσοχή στην εσωτερική μας λειτουργία, θα αρχίσουμε να αποκτούμε μια πραγματική αίσθηση του τι είναι η ζωή.
Σίγουρα, στην αρχή δεν είναι εύκολο να συλλογιζόμαστε ή να έχουμε επίγνωση των εσωτερικών μας λειτουργιών. Απλώς δεν το έχουμε συνηθίσει. Μόνο όταν βρισκόμαστε σε δύσκολη θέση είναι που δίνουμε προσοχή και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε μια διέξοδο. Δυστυχώς, αφού περάσει το πρόβλημα, επιστρέφουμε στις παλιές μας συνήθειες. Και δεν αλλάζουμε. Οι διδασκαλίες μάς λένε να εμβαθύνουμε περισσότερο όταν αντιμετωπίζουμε δυσκολίες. Να χρησιμοποιούμε τις εμπειρίες μας για να κατανοούμε καλύτερα την κατάστασή μας. Να χρησιμοποιούμε τις συνθήκες και τα βιώματά μας σαν ευκαιρίες, για να μάθουμε το πως λειτουργούμε. Αν μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό χωρίς καθόλου πίεση ή εξαναγκασμό, εντελώς φυσικά, θα αρχίζαμε να αποκτούμε μια αίσθηση του ποιοι είμαστε. Επίσης, είναι πιθανό να ανακαλύψουμε ένα διαφορετικό τρόπο να ζούμε.

Αποφύγετε την παγίδα των προσωρινών μεθόδων
Τα προβλήματά μας φαίνονται ατελείωτα. Μόλις λυθεί ένα πρόβλημα, κάποιο άλλο βρίσκεται στο κατώφλι μας. Ατομικά, χρησιμοποιούμε ποικίλες μεθόδους για να τα βγάζουμε πέρα με τις διάφορες καταστάσεις. Αυτές οι μέθοδοι μας απαλλάσσουν κάπως από τα άμεσα διλήμματά μας. Θα μπορούσαν να μας κάνουν να νιώσουμε καλύτερα προσωρινά. Παρ' όλα αυτά, οι πρόχειρες λύσεις μας δεν είναι αποτελεσματικές στην εξάλειψη των δυσκολιών.
Προκειμένου να ανταπεξέλθουν, κάποιοι άνθρωποι συγκαλύπτουν ή αγνοούν τα προβλήματά τους, τα οποία συνεχίζουν απλώς να αναδύονται στην επιφάνεια. Από τη μια πλευρά, οι προσωρινές λύσεις που επινοούμε είναι απαραίτητες. Μας βοηθούν να χειριζόμαστε τα διάφορα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε. Από την άλλη, δε θα έπρεπε να βασιζόμαστε εξολοκλήρου σε αυτές. Αν το κάνουμε σπαταλάμε χρόνο. Είναι καλύτερο να ξεκινάμε από τις ρίζες των προβλημάτων και να τις διευκρινίζουμε. Έχετε, για παράδειγμα, έναν πόνο στην πλάτη. Ο πόνος είναι ένα σύμπτωμα του προβλήματος της πλάτης σας. Πηγαίνετε για βελονισμό για να ανακουφίσετε τον πόνο και έπειτα από λίγες μέρες ο πόνος επιστρέφει.
Κάποτε ένας γιατρός μου εξήγησε ότι είναι σημαντικότερο να θεραπεύουμε το πάσχον όργανο του σώματος και όχι μόνο τα συμπτώματα της ασθένειας. Τα απαραίτητα φάρμακα θα έπρεπε να λαμβάνονται μέχρι να αναρρώσει το όργανο. Το ίδιο ισχύει και με τον ψυχικό πόνο. Υποθέστε ότι μόλις μαλώσατε με κάποιο φίλο σας. Αισθάνεστε ταραγμένοι και ενοχλημένοι. Νιώθοντας δυστυχείς πηγαίνετε και ακούτε κάποιες διδασκαλίες ή μιλάτε με κάποιο Λάμα ή ψυχοθεραπευτή. Μόλις νιώσετε καλύτερα σκέπτεστε, "Είμαι εντάξει" και το αφήνετε εκεί. Λίγες μέρες αργότερα εμπλέκεστε πάλι σε μια άλλη διαμάχη. Το ζήτημα είναι να μην το ξεχνάτε μόλις νιώσετε καλύτερα. Το Ντάρμα είναι ένα πολύ αποτελεσματικό γιατρικό, αλλά θα πρέπει να εξακολουθείτε να το παίρνετε. Τότε κάποια μέρα, τα προβλήματά σας θα τελειώσουν πραγματικά.
Οι πολύ μεγάλοι δάσκαλοι αντιμετώπισαν όλοι τους δυσκολίες όταν πρωτοξεκίνησαν το μονοπάτι του Ντάρμα. Επέμειναν στην άσκησή τους και εφάρμοσαν το νόημα του Ντάρμα με συνέπεια, γνωρίζοντας διαρκώς τη σαμσαρική δυσχέρεια. Έπειτα έφτασαν πολύ σταδιακά στο σημείο να μπορούν να λύνουν όλα τα σχετικά τους προβλήματα.
Συνέχισαν να προοδεύουν στην άσκησή τους και τελικά πέτυχαν κάποια πραγμάτωση σοφίας. Έτσι προχώρησαν χωρίς εμπόδια, ώσπου έφτασαν στον απόλυτο στόχο. Ανακάλυψαν μια μέθοδο θεραπείας για την ασθένειά τους, και παρέμειναν σε αυτήν μέχρι που θεραπεύτηκαν τελείως.
Χωρίς αμφιβολία, η διαδικασία είναι μακρά. Ο Γκαμπόπα και άλλοι σπουδαίοι δάσκαλοι το επιβεβαίωσαν αυτό. Επομένως μπορούμε να χαλαρώσουμε. Δε χρειάζεται να βιαζόμαστε, ούτε και να ανησυχούμε. Πορευόμαστε με την ησυχία μας στο μονοπάτι του Ντάρμα, εφαρμόζοντας τις διδασκαλίες βήμα προς βήμα και συνεχίζουμε έτσι κάθε μέρα με ένα χαλαρό τρόπο.

Η άγνοια εγείρει την αυταπάτη
Μια θεμελιώδης αλήθεια αποτελεί τη βάση όλων των διδασκαλιών του Ντάρμα: κάθε ζωντανό ον έχει ένα βασικό δυναμικό που λέγεται Βουδδική φύση. Ίσως να θεωρείτε τις συνήθειες και τις ικανότητές σας ως το δυναμικό σας. Αλλά στην πραγματικότητα, υπάρχει περισσότερο. Υπάρχει η Βουδδική φύση. Θα μπορούσαμε να την εκλάβουμε σαν το βασικό δυναμικό μας. Δεν τη γνωρίζουμε όμως λόγω μιας θεμελιώδους συσκότισης του νου που ονομάζεται άγνοια.
Άγνοια δεν σημαίνει ηλιθιότητα. Αναφέρεται στην αδυναμία μας να βλέπουμε και να κατανοούμε καθαρά. Είμαστε ανίκανοι να αντιληφθούμε τη βασική μας φύση. Από αυτήν την άποψη, είναι σαν να χάλασε η όρασή μας. Ανίκανοι να δούμε κανονικά, ακολουθούμε τις δικές μας αντιλήψεις και τα συναισθήματα. Σαν αποτέλεσμα, δεν γνωρίζουμε τι είναι πραγματικά σημαντικό. Κυνηγώντας τις εσωτερικές μας παρορμήσεις, αναπτύσσουμε περισσότερο την τυφλότητά μας. Επαυξάνουμε σταδιακά την άγνοιά μας και απομακρυνόμαστε από την καθαρή θέαση. Eν αγνοία μας, προκαλούμε περισσότερη ζημιά και αρνητικότητα, που οδηγούν σε ολοένα και περισσότερη δυστυχία.
Ο Βούδδας ανακάλυψε ότι τα πάντα είναι η δική μας αυταπάτη. Η ίδια μας η αντίληψη είναι η αυταπάτη. Αυτήν τη στιγμή, μπορεί να πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε πολλά γύρω απ’ τα πράγματα – τα συνηθισμένα, καθημερινά πράγματα, αλλά στην ουσία, η γνώση μας είναι ασαφής και αποσπασματική. Ωστόσο, αντιλαμβανόμαστε τις ιδέες και τις σκέψεις μας σαν αληθινές. Όντως, δεν έχουμε τα εφόδια να κατανοήσουμε την πλήρη έκταση της πραγματικότητας αυτήν τη στιγμή. Δεν έχουμε άλλη επιλογή, από το να παραμένουμε στις κηλιδωμένες αντιλήψεις ή πλάνες μας, παγιδευμένοι από μυριάδες συναισθήματα και τη δυστυχία που συνδέεται με αυτά. Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά. Ακόμη και το να ακούμε προσεκτικά και να συλλογιζόμαστε σε ένα βαθύτερο επίπεδο, ή το να συλλαμβάνουμε το ακριβές νόημα του Ντάρμα, αποδεικνύεται πρόκληση. Διαφορετικά, αν η αντίληψή μας ήταν τέλεια διαυγής, τότε το διάβασμα των βιβλίων του Ντάρμα και μόνο, θα μας έφτανε στη φώτιση. Για την ώρα, μπορεί να νομίζουμε ότι καταλαβαίνουμε, αλλά το αληθινό νόημα μας διαφεύγει.

Το να δίνουμε χώρο, να προσέχουμε, να στοχαζόμαστε
Υπάρχει ένας τρόπος που ακούγεται πολύ απλός, αλλά δεν είναι τόσο εύκολος στην εφαρμογή. Είναι η άσκηση της επίγνωσης. Δοκιμάστε να κάνετε ένα βήμα πέρα από τον εαυτό σας και να παρατηρήσετε τις σκέψεις και τις πράξεις σας. Προσπαθήστε να αφουγκραστείτε και να έχετε επίγνωση των συναισθημάτων, των αντιδράσεων και των αντιλήψεών σας στις καθημερινές σας συναναστροφές. Συζητήστε με φίλους σχετικά με τις διάφορες συνθήκες ή δυσκολίες που όντως παρατηρείτε στον εαυτό σας. Ακούστε ο ένας τον άλλον πιο προσεκτικά, ενώ διηγείστε και μοιράζεστε τις εμπειρίες σας. Ανταλλάξτε ερωτήσεις, και ακούστε πραγματικά τις απαντήσεις. Αυτό σημαίνει να κατανοείτε το νόημα και όχι να ακούτε μόνο τις λέξεις. Χρησιμοποιήστε το Ντάρμα σαν σημείο αναφοράς. Χρειάζεται να ασκηθείτε πολύ στον εσωτερικό στοχασμό και στην ενδοσκόπηση. Θα πάρει χρόνο, και το αποτέλεσμα δεν θα είναι άμεσο. Ωστόσο, είναι πραγματικά ευεργετικό να στοχάζεστε όποτε μπορείτε μέρα με τη μέρα.
Κατά τη μελέτη των διδασκαλιών του Ντάρμα, θα συναντάτε πολλά όμορφα τραγούδια και ποιήματα. Θα ανακαλύπτετε πολλές φιλοσοφικές εκφράσεις και αρχές που θα σας φαίνονται όλες πολύ βαθυστόχαστες. Χωρίς να αποκλείετε το γεγονός ότι εμπεριέχουν πολύ σημαντικά νοήματα, μην παγιδεύεστε στην ποιητική γλώσσα και τα σχήματα λόγου. Αντί αυτού ρωτήστε: Ποιο είναι το ακριβές νόημα που μεταδίδεται; Τι λένε οι λέξεις σχετικά με τις αιτίες των πράξεών μας σαν ανθρώπινα όντα; Τι λένε σχετικά με τα αναπόφευκτα αποτελέσματα και τις εκβάσεις όσον αφορά το κάρμα;
Δεν είστε συνηθισμένοι να εξετάζετε έτσι, αλλά προσπαθήστε να κατανοείτε ακριβέστερα, αυτή είναι η ουσία. Θα σας φέρει καλά αποτελέσματα. Εξετάζοντας τις διάφορες συνθήκες του εαυτού σας ή των άλλων με όρους αιτίας και αποτελέσματος, θα φτάσετε να αντιληφθείτε όλες τις συνθήκες της σαμσάρας. Θα μπορείτε να βλέπετε πολύ καθαρά. Θα ξέρετε πως να αντιμετωπίζετε τους περισπασμούς και τις ταραχές στη ζωή σας.
Στην αρχή, θα σας είναι δύσκολο να προσέχετε και να συλλογίζεστε τη σημασία των εξωτερικών ή εσωτερικών συνθηκών. Δεν είστε συνηθισμένοι σε αυτό. Συνηθίζετε να ακολουθείτε τους καθιερωμένους σας τρόπους κάθε μέρα. Δεν έχετε κάνει ποτέ παύση για να προσπαθήσετε να συλλογιστείτε πραγματικά. Και δεν έχετε εξετάσει ποτέ το Ντάρμα στην πράξη, σε συνηθισμένα καθημερινά περιστατικά. Μπορεί να νομίζετε ότι το έχετε καταλάβει, ενώ στην πραγματικότητα είναι η δική σας αίσθηση από αυτό. Το Ντάρμα ακούγεται τόσο απλό και αμέσως νιώθετε ότι έχετε πιάσει το νόημα. Αλλά δεν έχετε κατανοήσει την ουσία. Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα. Η τρέχουσα νοητική σας συνήθεια έχει αναχαιτίσει την κατανόησή σας. Επομένως, προσπαθήστε να κοιτάτε βαθύτερα, όταν είναι εφικτό. Χωρίς ανώφελη πίεση, σταθείτε, σκεφτείτε και εξετάστε βαθύτερα. Σιγά-σιγά, θα γίνετε πιο οικείοι με τις διάφορες σκέψεις, τις αντιλήψεις, τους διαλόγους και τα συναισθήματα μέσα και γύρω σας. Τότε θα αρχίσετε να πιάνετε το νόημα. Βήμα-βήμα και πολύ σταδιακά, θα αποκτήσετε αυτόν τον πιο διεισδυτικό συλλογισμό σαν μια νέα συνήθεια. Όσο περισσότερο εξοικειώνεστε με τη βαθύτερη διερεύνηση της ουσίας των πραγμάτων, τόσο διαυγέστεροι θα γίνεστε. Το νόημα θα σας εμφανίζεται σχεδόν από μόνο του. Από αυτήν την άποψη είναι που αυτή η προσέγγιση θεωρείται απλή.


Η μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά έγινε από την μεταφραστική ομάδα του Rigdrol LingΤο κείμενο προέρχεται από το βιβλίο Working With The Emotions - by Jigme Rinpoche

Δεν υπάρχουν σχόλια: